Torba Kanun hayatımızda neleri değiştirecek-5
Torba Kanun ile memurlara verilen karne gibi sicil puanı uygulamasına son verilip, özlük dosyası uygulamasına geçilmektedir. Ayrıca, grev yasağı olan memurların ve sözleşmelilerin, üretimden gelen en önemli eylemi olan, iş yavaşlatma ve iş durdurma eylemleri de artık memuriyetten çıkarma ile sonlandırılacak. Yani, memur ile sözleşmelilerin sendikal hareketi anlamsız kalacak gibi…
OLUMSUZLAR
-Memurun örgütlenmeden doğan hakları artık yok
Torba Kanun ile yapılan değişiklik ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Disiplin Hükümlerini içeren 125 inci maddesinde esaslı değişiklikler yapılmıştır. Buna göre, bugüne kadar sendikalarının aldıkları kararlar ile işi yavaşlatan, kamu görevini bir süreliğine yapmayan memurlar derhal işlerinden atılacaklar.
657’nin 125 inci maddesinin, (E) bendinin (a) alt bendinde yer alan "engelleme" ibaresi "kamu hizmetlerinin yürütülmesini engelleme" olarak değiştirilmiştir.
İlgili bendin yeni haline göre;
“a) İdeolojik veya siyasi amaçlarla kurumların huzur, sükun ve çalışma düzenini bozmak, boykot, işgal, kamu hizmetlerinin yürütülmesini engelleme, işi yavaşlatma ve grev gibi eylemlere katılmak veya bu amaçlarla toplu olarak göreve gelmemek, bunları tahrik ve teşvik etmek veya yardımda bulunmak,”
devlet memuriyetinden çıkarılma cezası ile cezalandırılacak.
Ayrıca, aynı düzenleme içinde yapılan değişiklik ile "f) Amirlerine, maiyetindekilere ve iş sahiplerine fiili tecavüzde bulunmak," da memurun görevine son verilmesine sebep olacak.
-Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Unutulmasın
Burada bir not koymak yerinde olacaktır. Unutulmasın, geçmişte de memurlar iş yavaşlatma ve durdurma eylemi yaptıklarında birkaç kere memurlara ceza verdiler. Sonunda iş Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine gitti ve Mahkeme, örgütlenme hakkı eylem hakkını da içerir ve sendikaları eylem kararı almış ve memur buna uymuşsa, kendisine ceza verilemez diyerek Türkiye’ye binlerce euro cezalar vermişti. Yine hatırlarsanız bu cezaları düşünen hükümet geçen yıl TCDD makinistlerinin trenleri istasyonlarda durdurma eylemlerine ceza vermekten imtina etmişti. Zira, ceza verseydi memurlara 50 bin euro civarında tazminat ödemekten korkmuştu.
-Ceza alanlara amirlik yasak
Torba Kanun ile disiplin cezaları değiştirilmekle birlikte, disiplin cezası alanların amirlik yasağında da değişiklik yapılmıştır. Yeni duruma göre,
"Aylıktan kesme cezası ile tecziye edilenler 5 yıl, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile tecziye edilenler 10 yıl boyunca daire başkanı kadrolarına, daire başkanı kadrosunun dengi ve daha üstü kadrolara, bölge ve il teşkilatlarının en üst yönetici kadrolarına, düzenleyici ve denetleyici kurumların başkanlık ve üyeliklerine, vali ve büyükelçi kadrolarına atanamazlar." denilmiştir.
-Sicil notu uygulamasına son veriliyor
Memurlar için her yılın sonunda sicil amirleri tıpkı okul öğrencileri gibi bazı sorulara puan vererek sicil notu düzenlerler ve sicil notu düşük veren amir ise bunun sebebini de açıklamak ve gerekirse memuruna düşük sicil veren amir soruşturmaya da tabi tutulmaktadır. Torba Kanun ile sicil notu ve puanı uygulamasına son verilecektir. Sicil dosyası kavramı da kaldırılmış bunun yerine her memur için “Özlük Dosyası” uygulaması başlatılacaktır. Sicil dosyasına yapılan bütün atıflar da özlük dosyası olarak değiştirilmiştir.
-Disiplin cezası alan aday memur kapı dışarı edilecek
Torba Kanun ile aday memurluktan, asil memurluğa geçiş hükümlerinde de değişiklik yapılmıştır. Buna göre, aday memur 2 yıl süre içinde herhangi bir disiplin cezası alırsa 2 yılın sonunda disiplin amirinin teklifi ile memuriyetine son verilecek.
OLUMLULAR
-Bunlara artık ceza verilmeyecek
Torba Kanun ile memura verilen bazı disiplin cezaları da kaldırılmıştır. Buna göre,
g) İkamet ettiği ilin hudutlarını izinsiz terketmek,
h) Toplu müracaat veya şikayet etmek,
j) Yasaklanmış her türlü yayını görev mahallinde bulundurmak.
Suçları memurlar için disiplin suçu oluşturmayacak.
-Emekli olan memura 750 lira harcırah
Emekli olan memurlara emekliliğini geçireceği yere gidebilmesi halen 500 lira olarak verilen harcırah rakamı da Torba Kanun ile 750 liraya çıkarılmaktadır.
-Sendika aidatı devletten
Daha önce de verilen ama yargı kararıyla ortadan kaldırılan sendika aidatları da Torba Kanun ile yeniden getirilmektedir. Buna göre 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu hükümleri uyarınca kamu görevlileri sendikalarına üye olup, aylık veya ücretinden üyelik ödentisi kesilen kamu görevlilerine ocak, nisan, temmuz ve ekim aylarında aylık veya ücretleri ile birlikte kırkbeş Türk Lirası toplu sözleşme primi ödenecektir. Tabi bu ödeme memurun eline değil direkt sendikalara gönderilecektir.
-Sözleşmeli memura sendika var grev yasak
657 Sayılı DMK’nın 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli çalışan memurlara yasak olan sendikaya üye olabilme uygulaması bu güne kadar hep yargıdan dönmüş ve mahkemeler sözleşmelilerin de memur sendikalarına üye olabileceklerine karar vermişti. Torba Kanun ile de yargı kararlarına uygun bir şekilde sözleşmeli memurların da memur sendikalarına üye olabilecekleri hüküm altına alınmıştır. Hatta, kendileri de ayrıca sözleşmeli memur sendikaları da kurabileceklerdir. Ancak, sözleşmeliye sendika kurma ve üye olabilme hakkı verilirken Torba Kanun ile yapılan düzenleme ile kendilerine grev yasağı getirilmiştir. Kanun metnine göre;
"Grev Yasağı
MADDE 14- Sözleşmeli personelin grev kararı vermesi, bu yolda propaganda yapması, herhangi bir greve veya grev teşebbüsüne katılması, grevi desteklemesi yahut teşvik etmesi yasaktır.".
-Sözleşmeliye ek ödeme geliyor
Torba Kanun ile 399 sayılı KHK’da yapılan değişiklik ile ek tazminat ödemedi getirilmiştir.
"b) Teşebbüs ve bağlı ortaklıkların üretim, satış, karlılık, verimlilik, ihracat gibi iş ve hizmet özellikleri ile kamu kesimi genel ücret dengesi dikkate alınarak (1) sayılı cetvele dahil kadrolara atananlara, en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarının % 200'ünü (Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü için % 100'ünü) geçmemek üzere Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığı tarafından belirlenecek oran ve esaslar çerçevesinde ek tazminat ödenir. Bu şekilde tespit edilecek ek tazminat damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz."
-Her ceza yargıya götürülecek
Geçmiş yıllarda disiplin cezalarından uyarma ve kınama için yargı yolu kapalı idi. Torba Kanun ile yapılan düzenleme, tüm disiplin cezaları yargıya taşınabilecek.
Disiplin cezalarına karşı yapılacak itiraz ve usul ve esasları da aşağıdaki gibi değiştirilmiştir.
"MADDE 135- Disiplin amirleri tarafından verilen uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı disiplin kuruluna, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı yüksek disiplin kuruluna itiraz edilebilir.
İtirazda süre, kararın ilgiliye tebliği tarihinden itibaren yedi gündür. Süresi içinde itiraz edilmeyen disiplin cezaları kesinleşir.
İtiraz mercileri, itiraz dilekçesi ile karar ve eklerinin kendilerine intikalinden itibaren otuz gün içinde kararlarını vermek zorundadır.
İtirazın kabulü hâlinde, disiplin amirleri kararı gözden geçirerek verilen cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilirler.
Disiplin cezalarına karşı idari yargı yoluna başvurulabilir
