Bireysel Emeklilik sistemi gerçekten emekli etmez, biriktirdiklerinizi size geri verir
***Bireysel emeklilik uzmanları asla yalan söylemezler
Bu arada sakın unutmayın Bireysel Emeklilik uzmanları asla yalan söylemez ama eksik söylerler. Sizin duymak istediğiniz güzel şeyleri duyururlar, asıl duymanız gerekenleri ise 56 yaşına gelince nasılsa duyarsınız veya el yordamıyla öğrenirsiniz.
Okurlarımızdan çok sayıda mesaj alıyoruz, bireysel emeklilik sistemini de yazar mısınız diyorlar. Yazalım ama bu alan biraz mayınlı-tehlikeli. Çünkü, bireysel emeklilik şirketleri genelde gazeteler, TV’ler için reklam verenlerdir ve reklam verenlerin olumsuz haberlerine pek basında rastlayamazsınız ama burası HABERTÜRK burada bu kural geçmez.
Bireysel emeklilik sistemi başlarken, demiştim ki bu kurumlar geçmişteki Hayat Sigortaları kazıkları ile yüzleşmeden Bireysel Emeklilik sistemine geçemezler halkın midesin hala Hayat Sigortalarından yedikleri duruyorken, bir de Bireysel Emekliliği yemezler. İşte bu nedenle önce Hayat Sigortalarını ele almadan Bireysel Emekliliği yazmayalım.
Bakın 2006 yılında bir okurumun bana gönderdiği mektupta ne diyordu “Ali bey, 1985 yılında köyümüze gelen sigortacılar sizi emekli edeceğiz deyip Hayat Sigortalarına tabi tutmuşlardı ben 15 yıl sürekli prim ödedikten sonra emekli olup emekli aylığı almayı beklerken, “size göndereceğimiz emekli aylığı posta parasını dahi karşılamadığından toplu olarak paranızı gönderiyoruz” deyip bir yemek parası göndermişlerdi. Şimdi Bireysel Emeklilik için yine geldiler ve ayda 150 YTL yatırmak şartıyla en az 15 yıl prim ödeyip 56 yaşına geldiğimizde ayda 1500 YTL aylık verecekleriniz söylüyorlar. Ne yapalım?”
İki hikaye de benden,
---1985 yılıydı, çalıştığım Nevşehir merkez sağlık ocağına üç hayat sigortası satıcısı geldi ve dediler ki ayda 1000 lira ödeyin 11 yıl sonra size 500 bin lira vereceğiz. O günlerde ayda 52 bin lira ücretim vardı ve 500 bin lira iyi paraydı. Gerçekten dediklerini yaptılar 1997 yılında 500 bin lira verdiler ama o parayla bir paket yabancı sigara alabildim.
--- 1997 yılıydı o tarihlerde yazdığım gazeteye gelen mektupta, “13 yıl boyunca hayat sigortalarına düzenli prim ödedim ve ödediklerimin de o ay kaç ekmek parası olduğunu da not ettim, toplam 1689 ekmek parası ödemişim. Şimdi bana toplu para gönderdiler ve gönderdikleri para ile sadece 52 ekmek alabildim.” diyordu.
-Hayat Sigortaları emekli edemezdi ki…
1980’li yıllarda başlayan “Hayat Sigortaları” gerçeği “Ölüm Sigortası”dır. Hayat Sigortası yapan/yaptıran kişi kendi canına bir bedel biçmekte ve bu (poliçe) bedeline göre de her ay belli bir rakam prim ödemektedir kendisi vefat ettiği takdirde de poliçede ismini yazdıkları kişilere biçtiği bedel kadar para ödenmektedir. Ya da tam tersi her ay ödeyebileceği rakamı ifade etmekte ve ödeyebileceği rakama göre (Netten brüte gibi) poliçe bedeli belirlenmekteydi. Sigortalı kişi vefat edince bu sigorta gerçek anlamda bir işe yarar ve amacına hizmet eder ama o yıllarda bu sigorta çeşidine olmayan anlamlar yüklendi.
Dediler ki sizi hayat sigortası yapalım 11 yıl boyunca ölmez ve düzenli prim öderseniz ödediğiniz rakamın yüzde 30’unu size verelim. Veya bu rakamı sizin belirlediğiniz aralıklarla aylık, altı aylık, bir yıllık dönemlerle size verelim. İnsanlar zannettiler ki emekli olucam her ay para alıcam.
İşin aslı daha farklıydı, Hayat Sigortalarına ödenen primlerin ilk yıl %40’ı, ikinci yıl, %30’u üçüncü yıl %15 kadarı sizi sigortalı yapan acenteye ödendiği ve geri kalan paranız da birkaç yıl nemalandırılmadan sigorta şirketinin bağlı olduğu holding tarafından bedava kredi olarak kullandırıldığından ancak 7 veya 8 inci yıl hesabınızda ödediğiniz kadar ana para olabilmektedir. Sonuç olarak, Hayat Sigortası siz vefat edince geride kalanlara para bırakır ama vefat etmezseniz bir şey alamazsınız sizi sigorta eden acente ile şirketi zengin eder hepsi o kadar. İşte bu gerçeği bile bile Hayat Sigortasına girilmeliydi.
Bireysel Emeklilik de gerçekten emeklilik mi?
Hayat sigortaları gerçeği ve hakla yüzleşilmeden “Bireysel Emeklilik” emeklilik sistemine geçildi. Gerçekte, bireysel emeklilik sistemi bir nevi yatırım danışmanlığı sistemidir. Yani, elinizde bulunan, biriktirdiğiniz paraları nerelerde değerlendirmeniz gerektiği yönünde bir danışmanlık hizmeti gibidir ve unutmayın bütün özel şirketler “İflasa Tabidir”.
Bireysel emeklilik sistemine ödediğiniz primleri sizin adınıza, size önerilen yatırım araçlarında (Borsa, döviz, faiz vs) değerlendirme ve bu değerlendirme karşılığında sizden para alan sistemdir. Yani ödediğiniz paraların bir kısmı sizin adınıza birikiminizi değerlendiren Bireysel Emeklilik şirketinin binasının kirası, elektriği, suyu, personelin aylıkları, benzin giderleri de sizin katkı paylarınızdan ödenir. Hatta, Televizyonda Bireysel Emeklilik şirketinin reklamını seyrederken sizin de o reklamda katkınız olduğunu hatırlayıp, gururlanabilirsiniz, o reklamlarda sizin de payınız var.
Bireysel Emeklilikte en az 10 tam yıl prim ödemek ve 56 yaşını tamamlamak şartıyla emekli olabilirsiniz. Emekli olabilirsiniz deyince o beğenilmeyen, eleştirilen SSK ve Bağ-Kur aklınıza gelmesin. Aralarında hiç ilişki veya benzerlik yok.
Zira, ayda 210 YTL prim ödendiğinde SSK size en az 625 YTL, Bağ-Kur ise 450 YTL. emekli aylığını siz ölünceye kadar size verir, siz vefat ettikten sonra da geride kalan eş ve çocuklarınıza ödemeye devam eder.
Bireysel emeklilik ise çok farklı ayda 210 YTL prim öderseniz, 56 yaşına geldiğinizde kasanızda ne kadar para biriktirmişseniz, bu biriken para ne kadar nemalanmış ise 56 yaşında gelince hepsini alabilirsiniz veya bana aydan aya 2.000 YTL. ödeme yapın da diyebilirsiniz ama kasanızdaki para bitince size güle güle derler.
Yani, SSK ve Bağ-Kur gibi ömür boyu emekli aylığı hayal etmeyin, kasanızda biriken para ne kadar ise o kadar süre aylık alırsınız. Mesela bugünkü yatırımların reel getirisine bakarsak ayda 150 YTL öderseniz 15 yıl boyunca 27.000 YTL biriktirmiş olursunuz bir o kadar da getirisi olsa 54.000 YTL. paranız olur demektir bu parayı ister bir defada ister ayda 2000 YTL. alarak bitirebilirsiniz.
Bireysel emekliliği tavsiye de ederim ama
Bireysel emeklilik kötüdür diyemem ama bilinçli girin, her söylenene inanmayın derim. Bu sistemi tavsiye edebileceğim kişiler, her ay bir kenara para atamayan, biriktiremeyen, bir kenara para atsa bile şimdi döviz mi alayım, repo mu yapayım, faize mi yatırayım diye düşünenlerdir. Sizi telefonla arayarak, “bu ay paranızı ödemediniz veya paranızı repo yaptık” diyen ve ücretini sizin ödediğiniz bir yatırım danışmanına ihtiyacı olanlara da bireysel emeklilik öneririm.
Sebahattin Araz-18.04.1956 doğumlu babanız, 01.05.1984 sigorta girişi ve var 2634 gün ile emekli olabilmesi için gün sayısını gerek askerlik borçlanması, gerek ödeme ile 3600 güne tamamlamanız olup 3600 günü 23.05.2011 gününe kadar tamamlarsa 58 yaşında, 23.05.2014 gününe kadar tamamlarsa 59 yaşında, 24.05.2014 gününden sonra tamamlarsa 60 yaşında emekli olur.
Yasemi Akay- Rize-1963 doğumlu babanız, 19.06.1986 işe giriş tarihi ve bu tarihten önce ifa edip borçlandığı 600 günlük askerlik borçlanması ile 48 yaşında yani 2011 yılında emekli olur. 1986 da işe giriş var ama gün yoksa da yine 2011 de emeklilik dilekçesi verin SSK reddederse, gidip iş mahkemesinde dava açın.
Mehmet Mihyaz-Bayındır-12.02.1999 günü 7524 günle 15175 gösterge ile ki bu gösterge (tavan-en üst göstergedir) ile emekli olmuşsunuz. 07.03.2006 günü 52 gün işe girmiş ve tüm sigorta kollarına tabi çalışmışsınız. O halde 2000 ile 2005 yıllarına ait büyüme oranı kadar emekli aylığınızın artması gerekirdi. Şayet artmadan eski emekli aylığınız bağlanmışsa itiraz ediniz. Normal şartlarda almanız gereken rakam şu an aldığınız 800 liranın epey üzerinde olmalıydı.
